Balkon şartlarında şimşir yetiştirmek gerçekten keyifli bir uğraş ama acele etmemen çok önemli. İlk yıl bitkinin saksıya alışması ve kök yapmasını beklemelisin. Ben ilk şimşirimi hemen budamak istemiştim ama o stres yüzünden yaprakların çoğu sararıp döküldü. Şimdi her zaman söylüyorum, sabır gerçekten altın değerinde.
Topiary için budamaya başlama zamanı bitkinin yaşına ve sağlığına bağlı. Genç bir fidanı dikersen, en az bir tam vejetasyon dönemi bekle. Yani ilkbahar diktiğin bir şimşir için ertesi yılın Nisan sonu veya Mayıs başı ideal başlangıç zamanı. Eğer daha olgun bir bitki aldıysan ve sağlıklı görünüyorsa, bir sonraki büyüme sezonunda hafif şekillendirmeye başlayabilirsin. Topiary şekillendirme yıllar süren bir süreç olduğundan ilk sene sadece ana hatları belirlemelisin.
Makas seçimi işin kalitesini doğrudan etkiler. Ben yıllardır iki tip makas kullanıyorum. Birincisi klasik budama makası ama mutlaka düz bıçaklı model olmalı, çünkü şimşirin ince dallarını temiz keser. Keskin olması şart, körelmişse bilemelisin yoksa dalları ezer ve bu kahverengi lekeler bırakır. İkincisi özel topiary makası, bunlar koyun kırkma makasına benzer ama daha ufaktır. Küresel ya da geometrik şekiller verirken topiary makas gerçekten iş görüyor. İlk başlangıç için 15-20 santim civarı bıçak uzunluğu olan bir makas yeterli.
Budama yaparken günün serin saatlerini tercih et. Şimşir her ne kadar dayanıklı olsa da sıcakta budama yapmak stresi artırır. Ben sabah erken ya da akşam üzeri buduyorum. İlk şekillendirmede agresif olma, toplam hacmin yüzde onbeşinden fazlasını kesme. Şimşir yavaş büyüyen bir bitki, fazla kesersen istediğin forma ulaşman yıllar alır.
Budadıktan sonra hafif bir dengeli gübre vermen faydalı olur. Ben 10-10-10 NPK oranında sıvı gübre kullanıyorum, budamadan bir hafta sonra veriyorum. Sulama düzenini de korumaya dikkat et, çünkü budanan bitki suya daha fazla ihtiyaç duyar. Balkon şartlarında toprak çabuk kurur, ama dip suyu bırakmamalısın.
