Kumkat yetiştirmek balkon bahçeciliğinde gerçekten keyifli bir deneyim. Ben altı yıldır balkonumda kumkat yetiştiriyorum ve ilk meyveleri aldığımda yaşadığım heyecanı hâlâ hatırlıyorum. Budama konusunda acele etmemen çok önemli.
İlk iki üç yıl kumkat ağacının iskeletini oluşturması için fazla müdahale etme. Sadece tamamen kurumuş dalları, hastalıklı görünen kısımları ve gövdeye çok yakın çıkan sürgünleri temizle. Kumkat zaten kompakt bir ağaç olduğu için şekil budaması pek gerekmiyor. Ağacın merkezine doğru iç içe büyüyen dalları seyreltirsen hava sirkülasyonu daha iyi olur ve bu mantarsal hastalıkları önler.
Meyve verme dönemine gelince, burada kritik nokta şu: kumkat önceki yılın dallarında meyve verir. Yani bu yıl çıkan körpe sürgünler gelecek yıl meyve taşır. Bu nedenle yeşil taze sürgünleri budamamalısın. Ben dördüncü yılda bu hatayı yapmıştım, yeşil dalları fazla budadım ve o sene meyve alamadım. Budamayı mutlaka ilkbahar döneminde, meyve topladıktan sonra yap. Mart sonu Nisan başı ideal. Çiçeklenme başlamadan önce müdahale etmelisin.
Uzayan dalların sadece uç kısımlarını hafifçe kısaltabilirsin, bu yan dallanmayı teşvik eder ve daha çok çiçeklenme noktası oluşur. Ama asla dalın yarısından fazlasını kesme. Yüzde otuz kuralı uygula, yani her daldan en fazla üçte birini al.
Tozlaşma konusunda hiç endişelenme. Kumkat kendine verimli bir bitki, yani hermafrodit çiçeklere sahip. Tek bir ağaç bile olsa tozlaşır ve meyve verir. Çiçekler hem erkek organı hem dişi organı taşır. Balkonunda hafif bir esinti yeterli, yoksa sen de ara sıra fırça veya parmağınla çiçeklere dokunarak yardımcı olabilirsin ama genellikle gerek kalmaz. Benim balkonumda hiç müdahale etmeden her yıl düzenli meyve alıyorum.
Saksı boyutuna da dikkat et. En az kırk santim çaplı saksı kullan, kumkat kökleri rahat gelişmeli. Düzenli gübreleme yap, özellikle çiçeklenme öncesi ve sonrası dönemde dengeli gübre ver. İlk meyvelerini muhtemelen ikinci veya üçüncü yılda göreceksin, sabırlı ol.
