Balkonunda kompost yapmak hem sürdürülebilir hem de bitkileriniz için harika bir gübre kaynağı ama endişelerin çok haklı. Ben üç senedir balkonumda kompost yapıyorum ve başta korktuğum sorunların hiçbiriyle karşılaşmadım çünkü doğru yöntemi seçtim.
En temiz seçenek kesinlikle bokashi yöntemi. Japon kökenli bu sistem mühürlü bir kovada anaerobik fermantasyon kullanır. Özel bokashi aktivatörü serptiğin organik atıkları hava almayan kapalı kovada fermente ediyorsun. Koku sıfıra yakın, turşu benzeri hafif ekşimsi bir koku var sadece kovayı açtığında. Sinek veya diğer haşereler için hiç çekici değil çünkü hava almıyor sistem. İki hafta sonra yarı fermente atıkları toprağa karıştırıp iki hafta daha bekletince mükemmel kompost elde ediyorsun. 15 litrelik bir bokashi kovası dört kişilik aile için yeterli oluyor genelde.
İkinci en iyi seçenek solucan kompostu yani vermikompost. Özel solucan türü olan kırmızı Kaliforniya solucanları mutfak atıklarını hızla işliyor. Kapalı plastik veya ahşap kutularda yapılıyor ve doğru yönetildiğinde kesinlikle koku yapmıyor. Ben kendi solucan kutumu kullanırken misafirler yanında dursa fark etmiyor. Püf noktası nem dengesini tutturmak ve asidik atıkları sınırlamak. Solucanlar günde kendi ağırlıkları kadar atık tüketebilir, yani 500 gram solucanla günde yarım kilo atık işleyebilirsin. Üç aylık döngüde harika kompost çıkıyor.
Klasik kompost kovası riskli balkon için çünkü açık havalandırmalı sistemler nem ve ısı dengesi tutturulamazsa koku yapabiliyor. Eğer yine de denemek istersen kahve telvesi, yumurta kabuğu gibi kuru malzemeler kullan, et-süt ürünü asla koyma, aktif kömür filtre ekle ve karbon malzeme oranını yüksek tut. Her ekleme sonrası kuru yaprak veya talaş serp üstüne. Ama ben yine de bokashi veya solucan kompostunu öneririm.
Hangisini seçersen seç balkonun havadar tarafına koy, yazın gölgede kalsın ve düzenli kontrol et. Doğru yöntemle kompost yapmak apartmanda yaşamanın hiç dezavantajı olmaz.