Balkon bahçeciliğine yeni başlıyorsan sana hazır fide almayı öneririm çünkü öğrenme sürecin çok daha keyifli geçecek. Hazır fidelerle başlarsan bitkinin ne istediğini, saksıda nasıl davrandığını, suya nasıl tepki verdiğini gözlemleyerek deneyim kazanırsın. Tohumdan başlarsan çimlenme sorunları, erken dönem bakım hataları seni hayal kırıklığına uğratabilir.
Ekonomik açıdan bakarsak durum biraz karmaşık. Bir domates fidesi 8-12 lira civarında, bir paket tohum ise 5-15 lira arasında değişiyor. Ama tohum paketinde genellikle 20-50 tohum var. Kağıt üzerinde tohum çok daha ucuz görünür değil mi? Ancak işin püf noktası başarı oranında. İlk deneyiminde tohumların yüzde 30-40'ını çimlendirebilirsen çok iyi sayılırsın. Sonra fideleme, sertleştirme derken belki yarısı daha elenir. Yani 30 tohumdan 4-5 sağlıklı fide elde edebilirsin. Ayrıca fide yetiştirme kabı, fide toprağı, etiket gibi malzemeler de gerekir ki bunlar da 50-100 lira tutar.
Hazır fide alırken şunu bil: Mart-Nisan aylarında yerel pazarlardaki fideciler marketlere göre hem daha ucuz hem daha sağlam fide sunar. Ben geçen sene Kadıköy pazarından aldığım biber fidelerine 5 lira verdim, markette aynısı 10 liraydı. Üstelik pazardaki fideler genellikle daha kalın gövdeli ve köklü oluyor.
Tohumdan yetiştirmenin avantajı ise çeşit çeşit tohum bulabilmen. Hazır fidede klasik domates, biber, patlıcan bulursun ama sarı kiraz domates ya da çingene biberi gibi özel çeşitleri tohum olarak bulursun. Ancak bunları denemek için önce temel bakım bilgisine sahip olman lazım.
Sana önerim şu: İlk yılın 4-5 hazır fide al, onlarla deneyim kazan. Aynı zamanda bir de küçük bir tohum paketi al, mesela roka ya da marul gibi kolay çimlenen yapraklı bir şey. Bunları paralel dene. Hazır fidelerden ürün alırken tohumdan yetiştirme de öğrenmiş olursun. Gelecek sene hem tohumdan yetiştirme bilgin artmış olur hem de hangi bitkilerin balkonuna uygun olduğunu keşfetmiş olursun. Balkon bahçeciliği sabır işi, acele etmeden adım adım ilerlemek her zaman en doğrusu.