Saksı toprağında görülen beyaz mantar tabakası genellikle üzüstü mantar (white mold) olarak bilinir ve balkon bahçeciliğinde oldukça yaygın bir sorundur. Bu durumun ortaya çıkması tamamen doğaldır ve hiçbir şekilde paniğe kapılmamak gerekir çünkü çoğu zaman bitkinize ciddi zarar vermez, ancak yine de bu sorunu gidermek için harekete geçmek akıllıca olur.
Mantarlaşmanın ana nedenleri arasında topraktaki nemi çok yüksek tutmak, yetersiz hava sirkülasyonu ve toprağın çok kompakt olması sayılabilir. Balkon ortamında, eğer bitkinizi çok sık sulamışsanız veya balkonunuzun çok az hava akımı alıyorsa, bu ortam mantarlar için ideal bir yaşam alanı oluşur. Ayrıca toprak kalitesi de rol oynar; bazı ucuz saksı toprakları çok yoğun ve ağır olduğundan, su içinde kalabilir ve bu da mantarın büyümesine zemin hazırlar.
Halihazırda oluşan mantardan kurtulmak için ilk adım toprağın üst 2-3 santimetresini koparaç bir kaşıkla çıkarmaktır. Mantarın çoğu zaman sadece toprağın en üst kısmında yaşadığını biliyorsanız, derin bir girişim yapmanıza gerek yoktur. Çıkarılan toprakları bir poşete atıp çöpe koyun. Daha sonra bu alan yerine yeni, iyi drene olabilen toprak koyabilirsiniz. Eğer tüm topraktan kurtulmak istiyorsanız, bitkiyi çıkarıp kökleri temiz suyla yıkadıktan sonra tamamen yeni toprak içine aktarmak da bir seçenektir.
Önleme yöntemlerine gelirsek, sulamada dikkatli olmak çok önemlidir. Çoğu iç mekan bitkisinin toprağı tam kuru olmasa da, arası nemli kalmalıdır. Her sulamadan önce parmağınızı toprağa sokarak kontrol edin; eğer 2-3 santimetre derinlikte nemli geliyorsa, henüz sulamaya ihtiyacı yoktur. Su verirken de tüm topraktan çıkıncaya kadar sulamak yerine, yavaş yavaş bitkinin ihtiyacına göre su verin.
Hava sirkülasyonunun artırılması da mantarı engellemede etkilidir. Balkonunuzda küçük bir fan kullanabilir veya bitkilerinizi birbirine çok yakın yerleştirmemek adına aralarına biraz mesafe bırakabilirsiniz. Bu sayede hava daha rahat dolaşabilir ve toprak daha hızlı kurur.
Ticari ürün olarak bakıldığında, fungisit spreyleri bulunmakla birlikte, iç mekan bitkilerine uygulamak biraz zahmetli olabilir. Ancak eğer problem çok yaygınsa, bahçe merkezlerinden temin edebileceğiniz organik fungisitler de var. Bunları kullanmadan önce ürünün talimatlarını dikkatlice okuyun.
Bir de önemli bir ipucu: eğer saksının altında su tahliye deliği yoksa, taş ve tuğla parçalarından bir drene sistemi oluşturabilir veya yeni bir saksıya aktarmayı düşünebilirsiniz. Su tahliyesi olmayan saksılar uzun dönemde kök çürümesi ve mantarlaşma riskini artırır.
