Balkon bitkilerinde yağmurdan sonra en büyük sorun genelde yağmurun kendisinden çok, suyun saksıda fazla beklemesi oluyor. Özellikle altı deliksiz saksılar, tabağında su biriken kaplar ve çok sıkışmış toprak bu durumda bitkiyi hızlıca zorlar. İlk bakmanız gereken şey, saksının altından su rahatça akıyor mu, yoksa tabakta birikme oluyor mu. Eğer tabakta su kalıyorsa, yağmurdan sonra bunu mutlaka dökün. Kökler uzun süre su içinde kalırsa havalanamaz ve çürümeye başlar.
Toprağın üstü ıslak görünse bile asıl mesele iç kısmıdır. Parmağınızı toprağa 3-4 santim kadar batırın; orası hâlâ serinse sulama yapmayın. Yağmurdan sonra çoğu kişi alışkanlıkla bir de üstüne su verir, işte bu en sık yapılan hatalardan biri. Saksı toprağı ağırsa, içine biraz ponza taşı, perlit ya da iri taneli torf karıştırmak suyun daha dengeli süzülmesine yardım eder. Özellikle domates gibi suyu sevse de kök boğulmasına hassas bitkilerde bu farkı net görürsünüz.
Balkonunuz rüzgâr alıyorsa, yağmurdan sonra yaprakların üstünde uzun süre su damlacıkları kalabilir. Bu da mantar hastalıklarına davetiye çıkarır. Bitkileri bir süre duvara çok yaslamamak, yaprakların hava almasını sağlamak iyi olur. Mümkünse yağmurdan sonra saksıları birbirine çok yapıştırmayın; aralarında biraz boşluk bırakın ki hava dolaşsın. Çürüyen, sararan ya da lekelenen yaprakları da hemen temizleyin. Bunları saksıda bırakırsanız hem nem tutar hem de hastalık yayılabilir.
Bir başka önemli nokta, yağmurun şiddeti. Sert yağmur küçük fideleri yatırabilir, toprağı sıçratıp gövdeyi çamur içinde bırakabilir. Böyle durumlarda basit bir balkon önü siperliği, şeffaf bir çatı parçası ya da taşınabilir mini örtü çok işe yarar. Tam kapatmak şart değil; amaç sadece yağmurun direkt darbesini azaltmak. Eğer çok hassas çiçekleriniz varsa, yağış öncesi birkaç saatliğine daha korunaklı bir köşeye almak bile yeterli olabilir.
Fazla ıslanan toprakta üst yüzey kabuk bağlayabilir. Böyle olunca kökler nefes almakta zorlanır. Toprağın üstünü çok derine inmeyecek şekilde hafifçe gevşetmek iyi gelir, ama köklere zarar vermemek gerekir. Ayrıca gübrelemeyi hemen yağmurdan sonra yapmak doğru olmaz; ıslak ve zor durumda olan bitkiye bir de gübre yüklemek stresini artırabilir. Birkaç gün toparlanmasını beklemek daha güvenli olur.
Kısacası, yağmurdan sonra koruma işi üç şeyden geçiyor: suyu bekletmemek, hava dolaşımını sağlamak ve bitkiyi fazla strese sokmamak. Hangi bitkiyi yetiştirdiğinize göre detay değişir; mesela sardunya ile domatesin ihtiyacı aynı değil. Balkonunuzun yönünü, saksıların drenajını ve toprağın yapısını biraz anlatırsanız, ona göre daha net öneri verebilirim.
