Balkon bitkilerinde budama için en uygun zaman, bitkinin türüne ve o anki büyüme dönemine göre değişir; ama genel kural, bitkinin aktif büyümeye geçtiği dönemlerde hafif budama yapmak, dinlenme dönemindeyken ise sert kesimden kaçınmaktır. Çoğu balkon bitkisi için ilkbahar, budama açısından en güvenli zamandır. Hava ısınmaya başladığında bitki yeni sürgünler verir, kesilen yerleri daha hızlı toparlar ve daha gür gelişir. Özellikle sardunya, mine çiçeği, petunya gibi çiçekli balkon bitkilerinde ilkbaharda şekil budaması çok işe yarar. Kuru, zayıf, birbirine dolanan dalları temizlemek bitkinin hem görünümünü düzeltir hem de hava almasını sağlar.
Çiçeklenme döneminde budama yapacaksanız daha dikkatli olmanız gerekir. Açmış çiçekleri tek tek koparmak ya da solmuş çiçek başlarını almak çoğu zaman zararlı değildir; hatta bazı türlerde yeni çiçek oluşumunu hızlandırır. Buna karşılık, bitkinin ana dallarını sertçe kısaltmak çiçek sayısını azaltabilir. Lavanta gibi bazı türlerde çiçek sonrası hafif budama tercih edilirken, gül gibi bitkilerde budamanın zamanı ve yöntemi daha özel olabilir. Eğer bitkinin türünden emin değilseniz, bir seferde fazla kesmek yerine azar azar ilerlemek daha güvenlidir.
Sonbahar sonu ve kış başı ise genelde ağır budama için uygun dönem değildir. Bitki soğukta zaten yavaşladığı için yapılan kesimler geç iyileşir. Kışın sadece kurumuş, hastalıklı veya kırılmış dalları temizlemek daha doğru olur. İç mekâna alınan saksı bitkilerinde de benzer yaklaşım geçerlidir; ışık azaldığında sert budama bitkiyi gereksiz yere yorabilir.
Ot türlerinde, mesela fesleğen ve nanede budama biraz farklıdır. Bunlarda üstten düzenli uç alma, bitkiyi boy atmaya zorlamak yerine yan dallanmayı artırır. Fesleğeni sürekli çiçeklenmeye bırakmak yaprak kalitesini düşürür; bu yüzden çiçek tomurcuklarını erken almak çoğu zaman daha iyidir. Nane ise hızlı yayıldığı için belirli aralıklarla tepeden kesilince daha gürleşir.
En pratik yöntem, sabah saatlerinde ve yağışsız bir günde budama yapmaktır. Kesimden sonra bitkinin strese girmemesi için aşırı sulamadan kaçınmak, makası temiz kullanmak ve hastalıklı dalları sağlıklı dallardan ayrı kesmek önemlidir. Eğer dal üzerinde zararlı, küf ya da çürüme görüyorsanız, o kısmı sağlıklı bölgenin biraz altından almak gerekir.
Kısacası, balkon bitkilerinde budama için en uygun zaman çoğunlukla ilkbahar ve çiçek sonrası hafif toparlama dönemidir. Kışın sert budamadan kaçınmak, her bitkinin türüne göre davranmak ve önce az kesmek en güvenli yoldur. Hangi bitkiyi yetiştirdiğinize göre isterseniz daha net bir budama takvimi de çıkarabilirsiniz.
