Balkon için doğru aydınlatmayı seçerken önce bitkinin ne istediğini netleştirmek gerekir. Her bitki aynı ışığı sevmez. Domates, biber, patlıcan gibi meyve veren türler güçlü ışık isterken, fesleğen, nane, maydanoz gibi yapraklı türler daha orta seviyede ışıkla da idare edebilir. Çiçekli türlerde ise hem ışığın şiddeti hem de süresi önemlidir. Eğer balkonunuz gün içinde 4-6 saatten az direkt güneş alıyorsa, çoğu sebze için destek ışık düşünmek mantıklı olur.
Ben olsam önce balkonun ışığını bir gün boyu takip ederdim. Sabah güneşi mi alıyor, öğlen mi, yoksa sadece aydınlık ama gölge mi? Çünkü kuzey cepheli bir balkonla güney cepheli bir balkon arasında büyük fark olur. Doğrudan güneş alan balkonlarda çoğu zaman ekstra lamba gerekmeyebilir; ama balkon demirleri, tente, komşu bina gölgesi gibi etkenler ışığın kalitesini düşürür. Saksıların aldığı gerçek ışık süresi bazen sandığınızdan çok daha kısa çıkar.
Ek aydınlatma alacaksanız watt tek başına yeterli ölçü değildir. Asıl bakmanız gereken, lambanın bitkiye ulaşan ışık gücü ve spektrumudur. Bitki yetiştirmeye uygun lambalarda çoğunlukla beyaz ışık, özellikle de gün ışığına yakın tonlar daha kullanışlı olur. Çok mor-kırmızı görünen lambalar her zaman en iyi seçenek değildir; evde kullanımda göz yormayan, dengeli beyaz ışık çoğu hobi bahçıvanı için daha pratiktir. Küçük bir balkon için 20-40 watt civarı kaliteli bir lamba bazen yeterli olabilir, ama bu alanın büyüklüğüne ve bitki sayısına göre değişir.
Lambayı çok yakına koymak da hata olur. Yaprakları yakmayacak, ama ışığı da boşa harcatmayacak bir mesafe gerekir. Genelde birkaç karış yukarıdan başlamak, sonra bitkinin tepkisine göre ayarlamak iyi bir yöntemdir. Yapraklar uzayıp zayıf kalıyorsa ışık yetersizdir; sararma, kenar yanıklığı veya aşırı kuruma varsa fazla yakın olabilir. Günde 10-14 saat arası ek aydınlatma çoğu saksı bitkisi için yeterli olabilir, ama mutlaka gece karanlığı da bırakılmalıdır. Bitkiler de dinlenmek ister.
Bir de balkonun sıcaklığı önemli. Güçlü ışıkla birlikte ortam çok ısınıyorsa saksı toprağı çabuk kurur, bu da sulama düzenini değiştirir. Lambayı seçerken sadece aydınlık değil, ısı yayılımını da düşünmek gerekir. LED aydınlatmalar genelde bu iş için daha verimlidir çünkü az elektrik harcar, fazla ısıtmaz ve uzun ömürlüdür.
Kısacası önce balkonun doğal ışığını ölçün, sonra bitki türüne göre destek aydınlatma seçin. Eğer isterseniz, balkonunuzun yönünü ve hangi bitkileri yetiştirdiğinizi yazın; ona göre daha net bir öneri yapılabilir.
