Balkon saksılarında drenaj konusu sanıldığı kadar küçük bir ayrıntı değil; bitkinin kök sağlığını, sulama sıklığını ve saksının toplam ağırlığını doğrudan etkiliyor. Kısa cevapla başlamak gerekirse, çoğu balkon ve saksı bahçeciliğinde ponza, drenaj taşına göre daha kullanışlı oluyor. Bunun nedeni ponzanın sadece suyun fazlasını aşağıya geçirmekle kalmaması, aynı zamanda gözenekli yapısı sayesinde bir miktar nem ve hava da tutabilmesi. Özellikle küçük ve orta boy saksılarda bu denge çok işe yarıyor.
Drenaj taşı genelde saksının dibine iri çakıl gibi yerleştiriliyor. Eskiden çok yaygın bir uygulamaydı ama bugün pek çok durumda beklenen faydayı tam vermediği düşünülüyor. Hatta saksının alt kısmında suyun birikmesine yol açabilen “su tablası” etkisini artırabildiği de olur. Yani taş koyunca suyun daha kolay akacağı düşünülür, ama toprağın yapısı uygunsuzsa su yine içeride kalabilir. Bu yüzden yalnızca taş eklemek, drenaj sorununun asıl çözümü sayılmaz.
Ponza ise özellikle torf, cocopeat, bahçe toprağı ya da hazır saksı karışımlarına karıştırıldığında daha başarılı sonuç verir. Saksı karışımının içine hacim olarak yüzde 10 ile 30 arasında ponza eklemek, toprağı hem havadar hem de daha dengeli nemli tutar. Benzer bir etkiyi perlit de sağlar ama ponza, daha ağır olduğu için balkonda rüzgârda saksıyı biraz daha stabil tutar. Ayrıca zamanla yüzüp bir tarafa toplanma sorunu genelde daha azdır.
Eğer çok sıcak bir balkonda domates, biber, fesleğen gibi bitkiler yetiştiriyorsanız, yalnızca tabana taş koymaktansa ponzayı karışıma eklemek daha mantıklı olur. Suyu seven bitkilerde de bu, köklerin çamura dönmesini önler. Kaktüs ve sukulentlerde ise ponza oranı daha da artırılabilir; çünkü bu bitkiler için hava alan, çabuk süzülen bir ortam önemlidir.
Tabana kalın drenaj taşı döşemek yerine, saksının alt deliklerinin açık olduğundan emin olmak, kaliteli bir toprak karışımı kullanmak ve gerekirse ponzayı karışıma katmak daha doğru bir yaklaşımdır. Çok büyük saksılarda, alt deliklerin tıkanmaması için ince bir file ya da iri bir parça ponza kullanılabilir; ama dipte kalın taş tabakası oluşturmak çoğu zaman gereksizdir. Deneyim olarak da şunu söyleyebilirim: balkon bahçeciliğinde en iyi sonuç genelde “tabana taş” değil, “toprağın içine ponza” ile geliyor.
