Saksıdaki domateslerde çiçek dökümü en sık birkaç temel sebepten olur ve çoğu zaman tek bir etken değil, birkaçının birleşimi devreye girer. En yaygın nedenlerden biri düzensiz sulamadır. Domates bitkisi ne tamamen kuru kalmayı sever ne de köklerinin sürekli ıslak kalmasını. Saksıda toprak çabuk ısınır ve çabuk kurur; bir gün susuz kalıp ertesi gün fazla su vermek bitkiye stres yaratır. Bu stres de çiçeklerin tutunmadan dökülmesine yol açabilir. Toprağın üst kısmı kurusa bile alt kısımlarını kontrol etmek, özellikle yazın her gün aynı saatte sulamak daha dengeli sonuç verir.
Bir başka önemli neden sıcaklık farkıdır. Balkon domateslerinde gündüz çok yüksek sıcaklıklar, gece ise ani serinlemeler çiçeklerin dökülmesini artırabilir. Özellikle öğle saatlerinde aşırı sıcak ve kuru hava varsa polen canlılığını kaybedebilir. 30 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda, hatta bazı çeşitlerde biraz daha düşük değerlerde bile meyve tutumu zayıflayabilir. Eğer balkonunuz öğleden sonra çok sıcak alıyorsa, yarı gölge bir konum bazen çiçekleri korur. Rüzgâr alan ama kavurucu olmayan bir yer domates için daha dengeli olabilir.
Besin konusu da çok etkili. Saksıdaki domatesler sınırlı toprak hacminde yetiştiği için çabuk besin tüketir. Fazla azotlu gübre kullanılırsa bitki yaprak ve sürgün basar, ama çiçek ve meyve oluşumu geri planda kalır. Bu durumda bitki gür görünür ama çiçekler tutmaz. Çiçeklenme döneminde daha dengeli, potasyum ve fosfor yönünden uygun bir besleme genelde daha faydalıdır. Yine de dozu abartmamak gerekir; fazla gübre de kökleri yorabilir.
Saksı boyutu da küçümsenmemeli. Domatesin kökleri dar bir kapta sıkışırsa bitki strese girer ve çiçekleri koruyamaz. En azından çoğu çeşit için geniş ve derin saksı daha iyidir. Drenaj delikleri mutlaka açık olmalı; tabakta su bekletmemek gerekir. Kökler havasız kalırsa çiçek dökümü hızlanabilir.
Tozlaşma da balkon ortamında bazen yetersiz kalır. Açık alanda rüzgâr ve böcekler polenin taşınmasına yardımcı olurken, kapalı ya da korunaklı balkonlarda bu hareket az olabilir. Çiçekler açtığında sabah saatlerinde bitkiyi hafifçe sallamak ya da çiçek salkımlarına yumuşak bir fırçayla dokunmak bazı durumlarda tutumu artırır. Bu işlem özellikle kapalı balkonlarda işe yarar.
Bir de hastalık ve zararlı ihtimalini gözden kaçırmamak gerekir. Yaprak biti, trips ya da mantari sorunlar bitkiyi zayıflatıp çiçek dökümünü artırabilir. Yapraklarda kıvrılma, leke, solgunluk veya yapışkanlık varsa bunlara da bakmak gerekir.
Kısacası saksıdaki domateslerde çiçek dökümü çoğunlukla sulama dengesizliği, aşırı sıcak, yanlış gübreleme, yetersiz saksı hacmi ve tozlaşma eksikliğinden kaynaklanır. Ben olsam önce sulamayı düzenler, saksı ve drenajı kontrol eder, ardından çiçeklenme dönemine uygun bir besleme yaparım. Balkon koşullarınızı da paylaşırsanız, daha nokta atışı öneri vermek mümkün olur.
