Balkonda domates yetiştirirken en sık karşılaşılan sorunlardan biri yapraklarda beliren kahverengi lekeler. Genellikle üç ana neden var: alternaria mantarı, septoria yaprak lekesi hastalığı veya beslenme bozuklukları.
Alternaria kaynaklı lekelerde yaprakların alt kısımlarından başlayan, halka şeklinde genişleyen kahverengi lekeler görürsün. Merkezleri çoğunlukla daha koyu olur ve hedef tahtasına benzer. Bu hastalık özellikle nemli, ılık havalarda hızla yayılır. Ben geçen yıl balkondaki domateslerde aynı sorunu yaşadım, tam yaz sıcaklarında sık sulama yaparken su yapraklara sıçramış ve üç gün içinde yayılmış.
Septoria mantarı ise daha küçük, dairesel, ortası gri veya beyazımsı kahverengi lekeler oluşturur. Bu lekeler genelde yaprakların alt tarafında başlar ve yukarı doğru ilerler. İki hastalık da mantardan kaynaklandığı için tedavi yöntemleri benzer.
Öncelikle hastalıklı yaprakları budayıp çöpe at, kompost yapma sakın. Sulamayı sabah saatlerinde yap ki yapraklar gün içinde kuruyabilsin. Kesinlikle yapraklara su sıçratma, sadece toprağı sula. Bitki arasındaki hava sirkülasyonunu artır, çok sık dikmediysen sorun yok ama yan dalları biraz seyreltebilirsin.
Tedavi için ev yapımı çözümler işe yarar. Bir litre suya bir yemek kaşığı karbonat ekleyip yapraklara püskürtebilirsin, haftada iki kere. Sarımsak suyu da etkili oluyor, beş altı diş sarımsağı bir litre suda bir gece bekletip süzersen kullanabilirsin. Eczaneden alacağın bakır sülfat bazlı ilaçlar da var ama balkon için biraz ağır kaçabilir.
Eğer lekeler düzensiz, kenarlarda sararmalar varsa bu beslenme eksikliği olabilir. Özellikle bakır veya potasyum eksikliği böyle belirtiler verir. Bu durumda dengeli gübre vermek yeterli olur. Solucan gübresi veya sıvı organik gübrelerle destekleyebilirsin toprağı.
