Saksılarda toprağın üstünde beyaz tabaka görmek balkonda bitkiyle uğraşanların en sık karşılaştığı durumlardan biri. Bu beyaz görüntünün iki ana nedeni var aslında. Birincisi tuz birikimi, ikincisi ise küf mantarı. İkisini ayırt etmek için beyaz tabakaya dokunun. Eğer kristalimsi, sert bir yapıdaysa bu tuz birikimi demektir. Yumuşak, pamuksu bir görünümdeyse küf mantarıyla karşı karşıyasınız.
Tuz birikimi özellikle musluk suyuyla sulanan bitkilerde çok yaygın. Suyun içindeki mineraller toprakta birikirken, su buharlaşıp tuzlar yüzeyde kalıyor. Bu durum bitkinin köklerini rahatsız edebilir ama doğrudan hastalık yapmaz. Sadece köklerin su ve besin almasını zorlaştırır. Çözümü oldukça basit: toprak yüzeyindeki 2-3 santimetrelik kısmı kazıyıp atın, yerine taze toprak ekleyin. Bir de saksıyı lavaboya götürüp iyice yıkayarak sulayın ki birikmiş tuzlar drenaj deliklerinden aksın gitsin.
Küf mantarı ise nemli, havasız ortamlarda ortaya çıkar. Özellikle kış aylarında az suluyorsanız ama toprak yüzeyi hep nemli kalıyorsa, havalanma yetersizse küf kaçınılmaz oluyor. Bu küfler çoğunlukla saprofit türler, yani ölü organik maddeyle beslenir ve bitkiye doğrudan zarar vermez. Ama ortam aşırı nemli olduğunun işareti, bu da kök çürümesine davetiye çıkarabilir.
Küfle başa çıkmak için önce yüzey toprağını değiştirin. Sonra sulama sıklığını azaltın ve saksının bulunduğu yerde hava sirkülasyonunu artırın. Pencerenin hep kapalı olduğu bir köşede duruyorsa bitkiyi daha havadar bir yere alın. Toprak yüzeyine ince bir kat kum veya perlit serperseniz, bu da nemin hemen buharlaşmasına yardımcı olur. Ben kendi fesleğenlerimde bunu denedim, gerçekten işe yaradı. Bir de dikkat edin, tabak içinde su birikmişse hemen boşaltın. Durgun su hem tuz birikimini hem küflenmeyi tetikliyor.
Sonuç olarak beyaz tabaka genelde yönetim sorunudur, ciddi bir hastalık değil. Ama göz ardı ederseniz bitkiyi zayıflatıp gerçek hastalıklara açık hale getirebilir.
